फिल्मकर्मी भन्छन् – जनयुद्धले फिल्म क्षेत्र तहसनहस बनायो फिल्मकर्मी भन्छन् – जनयुद्धले फिल्म क्षेत्र तहसनहस बनायो

  • अनुभक्त चौधरी
  • प्रकाशित मिति: फाल्गुन 1, 2076
  • 30 पटक पढिएको

सिरहा,फल्गुन १ गते । देशमा सशस्त्र जनयुद्धको सुरु भएको अहिले २५ वर्ष पुगेको छ । जनयुद्धमा हजारौँको ज्यान गयो, सयौँ बेपत्ता भए । लाखौँ प्रभावित बने ।

जनयुद्धले देशको व्यापार, व्यवसाय, विकास निर्माणमा समेत नराम्रोसँग असर पुर्‍यायो । यो माहोलबाट फिल्म क्षेत्र पनि अछुतो रहन सकेन । दिन प्रतिदिन राम्रो हुँदै गएको चलचित्र निर्माण, प्रदर्शन र व्यवसायमा त जनयुद्धले तहसनहस नै बनायो ।

फिल्मको व्यवसायत त परै जाओस् निर्माण हुने क्रममा पनि सुस्तता छायो । जनयुद्धले मुलुकमा राजतन्त्र विस्थापित गरेर सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापित गर्न मद्दत त गर्‍यो तर समग्र फिल्म क्षेत्रमा भने हानि पुर्‍याएको देखिन्छ । सायद त्यसैले पनि फिल्मकर्मी जनयुद्धले फिल्म क्षेत्रमा बिगारेको प्रतिक्रिया दिन्छ । जनयुद्धले फिल्म क्षेत्रमा पुर्‍याएको फाइदा र असरको सन्दर्भमा रातोपाटीसँग फिल्मकर्मीले राखेको धारणा उनीहरुकै शब्दमा :

नक्किम उदिन (निर्माता/ वितरक)

जनयुद्धले नेपाली फिल्म क्षेत्रलाई बिगार्ने काम गरेको छ । म फिल्म प्रदर्शकहरुको छाता सङ्गठन नेपाल चलचित्र सङ्घको पूर्वअध्यक्ष पनि हुुँ । जनयुद्धले चलचित्र सङ्घको सदस्यमा आकाश जमिनले गिरावट ल्याएको छ । जनयुद्ध पहिले चलचित्र सङ्घको सदस्य हलहरुको सङ्ख्या चार सय बढी थियो । जनयुद्धको कारण धेरै चलचित्र हल बन्द भए । अहिले चलचित्र घरको सङ्ख्या एक सय हाराहारी मात्र छन् ।

जनयुद्ध पहिले उपत्यका र उपत्यका बाहिरको चलचित्र घरमा फिल्मका धेरै सो चल्थ्यो । तर जनयुद्धको समय उपत्यका बाहिर एक सो र भित्र २ सोमा सीमित हुन पुग्यो ।

फिल्मको व्यवसाय हुन छाडेपछि धेरैले चलचित्र घर भत्काइए, कतिले घडेरी बनाए । कोहीले खेती गर्न थाले । केही चलचित्र घर बिजनेस कम्प्लेक्समा समेत परिवर्तन भए । समग्रमा भन्नुपर्दा मेरो विचारमा जनयुद्धले फिल्म क्षेत्रलाई तहस नहसनै बनायो ।

मदनकृष्ण श्रेष्ठ (कलाकार)
विकासका हिसाबले अहिले हामी धेरै पछि परिसकेका छौँ । अन्य देशका तुलनामा हाम्रो देश विकास गर्न ढिलो भइसकेको छ ।

जनयुद्धले देशको विकासलाई पनि केही पछाडि धकेल्ने काम गरेको छ । तर चेतनाको हिसाबले एउटा बिगुल फुक्ने काम गर्‍यो । यो फिल्म क्षेत्रमा पनि यसको असर परेको छ । फिल्मको व्यवसाय भने बिगारेको छ । 
चलचित्र निर्माण मात्र होइन प्रदर्शन र लगानीको वातावरणमा समेत यसले प्रभाव पारेको थियो । फिल्म क्षेत्रका लागि जनयुद्ध लाभदायक सिद्ध हुन नसकेको जस्तो लाग्छ ।

सूचित्रा श्रेष्ठ (निर्देशक)
जनयुद्धले फिल्म क्षेत्र तहसनहस बनायो । बिस्तारै बामे गर्दै गरेको यो क्षेत्रलाई ५० वर्ष पछाडि धकेलेको जस्तो मलाई लाग्छ । जनयुद्ध अगाडि सबै फिल्मको व्यवसाय राम्रो थियो ।

मानिस पनि मनोरन्जनका लागि फिल्म हल जान्थे । तर जनयुद्धको त्रासका कारण मानिस कुनै ठाउँमा भेलै हुन सकेनन् । जताततै भएको हत्या हिंसाले गर्दा मानिसले मनोरञ्जनतिर सोच्न छोडे । फिल्म हेरेर हलमा तीन घण्टा बस्ने वातावरण पनि भएन ।   

गोपाल कायस्था (निर्माता/वितरक)
जनयुद्धले फिल्म क्षेत्रलाई धेरै नराम्रो र केही राम्रो गरेको गरेको छ । नराम्रो पक्षको कुरा गर्ने हो भने फिल्मको व्यवसाय बिग्रियो, धेरै चलचित्र घर बन्द भए ।

राम्रा चलचित्रका कलाकार, निर्माता, निर्देशक देशमा काम गर्ने वातावरण नभएका कारण विदेश पलाएन भए । कतिपय व्यक्तिले धेरै लगानी गरेर बनाएको फिल्म रिलिज नै हुन सकेन । निर्माताहरु डुबे । कोही घरबारविहीन समेत बन्न पुगे । थुप्रै बेरोजार बढायो ।

राम्रो पक्ष भने धेरै फरक फरक कथाहरु दियो । चेतना दियो । कथाको भेराइटी भित्रियो । फिल्म बनाउने कला फेरियो ।

दीपेन्द्र के खनाल (निर्देशक)
जनयुद्धको समय र युद्धविराम भएको केही समयसम्म नेपाली फिल्म क्षेत्र अस्तव्यस्त अवस्थामा रह्यो । युद्धको समय जताततै त्रास थियो । राज्यपक्ष र विद्रोही पक्ष दुवैको मारमा जनता पिल्सिएका थिए ।

मानिस फिल्म हेर्न हलसम्म जाने, फिल्मकर्मीेले सुटिङ गर्ने, प्रदर्शन गर्ने, प्रचारप्रसार गर्ने वातावरण थिएन । राम्रो भन्दा पनि नराम्रो धेरै गर्‍यो ।

जनयुद्धका कारणले केही फाइदा पनि भएको छ अहिले । फिल्मका लागि कथामा भेराटी पाइएको छ । जनयुद्धकै समयका कैयाँै त्यस्ता विषयहरु अहिले बाहिर आएका छन् । जुन फिल्मका लागि उपयुक्त हुने खालका छन् । तर जनयुद्धको विषयमा बलियो फिल्म अहिलेसम्म पनि बन्न सकेन ।

मदन घिमिरे (निर्देशक)
जनयुद्ध अगाडि फिल्म राम्रो चल्थ्यो । जनयुद्धका समय हलमा मानिस जान डराउथे । बम पड्कियो भने के गर्ने भनेर । त्यतिबेलाको त्रासका कारण अहिले पनि मानिस निर्धक्क हलमा जान सकेका छैनन् । सो समय केही मानिस भेला भयो कि राज्यपक्षबाट चेकिङको बाहानामा अनेक झन्झट ब्याहोर्नु पथ्र्यो ।

विद्रोहीको त्रास विभिन्न कोणबाट त थियो नै । फिल्म सुटिङका लागि भनेको ठाउँमा जान नपाउँदा धेरै फिल्म त्यसै अड्किए । केही फिल्म कम्परमाइजमा रिलिज भए । जसको कारण निर्माताको लाखौँको लगानी बालुवामा पानी भयो ।

बिहान घरबाट निस्किएको मानिस घर नफर्किएसम्म घर आउँछ, आउँदैन । जिउँदो छ वा छैन भन्न नसकिने माहोला थियो ।

यस्तो समयमा मानिस फिल्म हेर्न, निर्माण गर्नभन्दा सुरक्षित स्थानको खोजीमा विदेश पलायन हुन थाले । फिल्म क्षेत्र तहसनहस भएको थियो । चलचित्रकर्मीहरु यो क्षेत्रमा सङ्कटकालको पनि माग गरिरहेका थिए । 
युद्धविरामपछि केही कथामा भेराइटी दियो होला । तर नेपाली फिल्म क्षेत्रका लागि जनयुद्ध औँसीको रात सावित भयो ।

नवल खड्का (निर्माता/नायक)
समग्रमा भन्नुपर्दा जनयुद्धले चेतनाको विकास गर्‍यो ।  समय परिस्थिति के हो, गर्नुपर्ने के हो, भूमिका के हो भन्ने अचेत अवस्थामा रहेका आम नेपालीलाई चेतना जगाउने काम गर्‍यो । त्यो चेतनाले फिल्म क्षेत्र पनि अछुत रहन सकेन । विकास, प्रविधिका कुरा पनि उजागर गर्ने काम गर्‍यो ।

सामाजिक, चेतनामूलक, ऐतिहासिक र जनताका फिल्म  बन्ने क्रममा वृद्धि भयो । दुःखी, गरिब, निमुखाको विषय पनि फिल्ममा समेटिन थाले । जनयुद्धले फिल्म निर्माणमा भेराइटी दियो ।

राम्रो चलचित्र चलिरहेको माहोल भने केही बिगारेको हो । फिल्मको व्यवसाय ओरालो लाग्यो । दिएको तुलनामा गुमाएको धेरै छैन होला ।

जनयुद्धपछि निर्माण भएका र पछिल्लो सरकारको कदमले समेत फिल्मका लागि लागि धेरै मसल दिएको छ । एमसीसी, कालापानी, सुस्ता, लिपुलेख, ललिता निवास जस्ता कान्ड फिल्मका मसलाका लागि भेराइटी कथा हुने मेरो विश्वास हो ।

विमल पौडेल (निर्माता/निर्देशक)
हामीलाई धेरै कुरा सिकाएको छ । जनयुद्धको यो २५ वर्षमा देशका अन्य क्षेत्रमाझैँ फिल्म क्षेत्रमा पनि विभिन्न धेरै परिवर्तन गर्‍यो । जनयुद्धसँगै समाज, देश र आमा मानिस जसरी परिवर्तन भए । फिल्म क्षेत्रमा पनि त्यही अनुरूप परिवर्तन देखा पर्‍यो ।

जनयुद्धले फिल्मका लागि उपयुक्त थुप्रै कथा जन्मायो । व्यथा जन्मायो । त्यसमा राष्ट्रियता, सहिद, बेपत्ता परिवार लगायत विभिन्न क्षेत्रको व्यथा छ । यो कुरा हामीले फिल्म मार्फत दर्साउनुपर्ने हुन्छ । 
देशले पछिल्लो समय मारेको फड्को पनि फिल्मको कथा हुनसक्छ । चेतना, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका सम्बन्धका विषयमा पनि विकास गरेको छ ।

फिल्म क्षेत्रका लागि केही पीडा पनि दिएको छ । फिल्मी माहोल हराएर गयो । लगानी डुबिरहेको छ । फिल्म हलमा मानिस जान छाडेका छन् । त्यो फर्काउनतिर, जनयुद्धले दिएको कथा प्रयोग गर्नुपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ । 

आकाश अधिकारी (निर्माता/नायक)
जनयुद्ध राष्ट्र र जनताका लागि भनेर भयो । केही हदसम्म यो फलदायी भयो । यसले स्थानीय सरकारदेखि केन्द्रसम्म एक किसिमले नयाँ संरचना स्थापित गर्ने काम गर्‍यो । 

तर नेपाली फिल्म क्षेत्रलाई भने त्यति धेरै फाइदा पुर्‍याउन सकेन । तत्कालीन जनयुद्धको समयमा नेपाली फिल्म क्षेत्रले अनेथरी समस्या भोग्न बाध्य भयो । फिल्मको  व्यवसाय, निर्माणदेखि कलाकारितासम्ममा अनेक किसिमको समस्या सिर्जना गर्ने काम गर्‍यो । 

अर्काे कुरो लुकेर रहेको व्यक्तिलाई बाहिर आउने वातावरण बनायो । जसको कारणले नयाँ सोच र प्रतिभा भित्रिए । जसको फाइदा अहिले फिल्म क्षेत्रमा देखिएको छ । 

एकै किसिमको कथामा फिलम क्षेत्र हिँडिरहेको समयमा धेरै किसिमको विषय दिने काम यसले गर्‍यो । समग्रमा भन्ने हो भने जनयुद्धले राम्रो नै गरेको जस्तो लाग्छ ।

रातो पाटी


युवाहरूद्वारा व्यक्तिगत खर्चमा गाउँमै खाद्यन्न समाग्री बितरण

राम नारायण ठाकुरमिर्चैया,चैत २३ गते । सिरहाको मिर्चैया नगरपालिका वडा नं।१ रामपुर बिर्ता कमियाँ टोलका युव

एक स्थानीय तहबाट अर्कोमा जान नपाइने

सिरहा,चैत्र २२ गते । सरकारले लकडाउनमा थप कडाइ गर्ने निर्णय गरेको छ । मन्त्रिपरिषदको शनिबार बसेको बैठकले ल

मल्हनियाँ पिरारी सेवा समाज दोहा कतारद्धारा मिर्चैयामा ३५ हजार ५ रूपैयाँ दैनिक मजदुर गरी परिवार पाल्ने आर्थिक सहयोग

गणेश कुमार शर्मासिरहा,चैत २२ गते । सिरहा जिल्लाको मिर्चैया नगरपालिका वडा नं.२ मल्हनियाँ खोरीका दैनिक मजद

जय गणेश मिडिया प्रा.लि. धनगढीमाई–५, सिरहा द्वारा संचालित

हाम्रो टिम

प्रवन्ध निर्देशक

सन्तोष कुमार साह


प्रधान सम्पादक

हिरा लाल चौधरी


सम्पादक

श्याम सुन्दर साह

 

बिशेष सम्वाददाता

गणेश कुमार ठाकुर

नरेश चन्द्र बरबरिया


विज्ञापनको लागी

महेश प्रसाद चौधरी

सम्पर्क

धनगढीमाई–५, सिरहा, नेपाल

९८०१५१३००४, ९८५२८३३२०४

संस्था दर्ता नं.

सूचना विभाग दर्ता नं. ८८८/२०७५/०७६

प्रेस काउन्सिल दर्ता नं.: २२११/२०७४/०७५

कम्पनी दर्ता नं.: १५११५३/२०७२/०७३

पना नं.: ६०४२७८२५२